SPC i vernici danas slave Svetog Luku i Svetog Petra Cetinjskog

Youtube printscreen I Love Zrenjanin
101

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici obeležavaju dva praznika, posvećena Svetom apostolu i jevanđelisti Luki i Svetom Petru Cetinjskom.

Praznik posvećen Svetom apostolu Luki, poznatiji kao Lučindan, kod pravoslavnih starokalendaraca svetkuje se 31. oktobra po aktuelnom kalendaru. Ovaj svetitelj je autor Dela apostolskih i jedan je od četvorice javnđelista (pisaca Jevanđelja, a smatra se i osnivačem ikonopisa. U spisima na starogrčkom i crkvenoslovenskom jeziku sveti Luka se opisuje kao „pouzdani lekar duše i tela”, koji je lečio besplatno.

Lučindan je česta krsna slava pravoslavnih srpskih porodica Svetog Luku proslavljaju takođe lekari, zdravstvene ustanove i farmaceuti, kao i neke likovne umetničke obrazovne ustanove.

Rodio se u Antiohiji Sirijskoj od roditelja pagana grčkog porekla, a hrišćanstvo je primio oko 40 godine nove ere. Bio je lekar, prijatelj i pratilac Svetog apostola Pavla, U vreme progonjenog hrišćanstva pratio je apostola Pavla na misionarskom putovanju, od Filipa do Rima. Posle Pavlove smrti, nastavio je da propoveda Jevanđelje po Italiji, Dalmaciji, Hercegovini, Crnoj Gori, Albaniji, Makedoniji…Kad je imao 84 godine idolopoklonci su ga obesili o granu masline u gradu Tebi Beotijskoj, na tlu Grčke. Sahranjen je u Tivi, glavnom gradu Beotije, gde su se, po predanju, na njegovom grobu dešavala mnoga čuda. Tu su se svetiteljeve mošti nalazile do druge polovine 4. veka, kada su prenete u Carigrad, u vreme cara Konstancija.

Predanje kaže da se Sveti Luka bavio ikonopisom, prvi je naslikao ikone Isusa Hrista, Bogorodice i apostola Petra i Pavla. Njjegove ikone postale su uzor potonjim ikonopiscima.

Smatra se da je Sveti Luka lično poznavao Bogorodicu i da su tri ikone sa njenim likom koje je on naslikao najbliže njenom pravom izgledu, a poznata je “ikona u ikoni”, koja predstavlja Svetog Luku i ikonu Bogorodice koju svetitelj oslikava.

Sveti Luka Jevanđelje je napisao oko 60 godine nove ere i ono jedno od tri sinoptička Jevanđelja, uz jevanđelja Marku i Mateju. To znači da se mogu čitati uporedo i u njima se pominju isti događaji, liče jedno na drugo. Apostol Luka, na svom ikonopisu i u svojim rukopisima, voli Isusa Hrista da prikaže kao prijatelja siromašnih, solidarnog sa svim socijalno ugroženima, milosrdnog i obzirnog prema grešnicima. Za Luku je Isus prvenstveno Gospodin, odnosno gospodar, koji pleni plemenitošću, lepotom, milinom, otmenošću svojih poruka i sjajem svog nastupa kroz koji probija njegova božanstvenost.

Postoje brojna narodna verovanja o Lučindanu. U Crnoj Gori kažu da je duga na nebu pojas Svetog Luke, dok se u Bosni na ovaj dan organizuju čobanska veselja. U nekim krajevima Srbije pastiri kanapom opasuju torove da vukovi ne bi napadali stoku preko zime. Otuda i izreka: „Ide Luka, eto vuka“ . Smatra se da nakon ovog praznika nastupa zima, te je poznata i izreka: “Sveti Luka – sneg do kuka.” Na Lučindan, prema narodnom verovanju, nikako ne bi trebalo da hriščani budu ljuti i nervozni, da se nikako ne upuštaju u svađe i rasprave, jer je Sveti Luka bio blage naravi i miran, uvek je pomagao ljudima.

Sveti Petar Cetinjski, verski i državni poglavar Crne Gore, kome se u pravoslavlju molitveni pomen čini 31. oktobra, naročito se zalagao da spreči krvnu osvetu u Crnoj Gori i mirio je zavađena plemena. Dao je prvi pisani zakonik 1769.godine, a napisao je i Istoriju Crne Gore do 1711. Sa svojih 6.000 Crnogoraca porazio je 1796.godine pet puta brojniju tursku vojsku Mahmut paše Bušatlije. A kada su armije Napoleona Bonaparte (1806) nastojale da da učvrste vlast u Crnoj Gori, napredujući iz Bokokotorskog zaliva, vojska Svetog Petra Cetinjskog ojačana ruskim odredima i ruskom flotom, pod vođstvom admirala Senjavina, proterala je Bonapartu čak i iz Dubrovnika.

Istorija ga pamti kao strogog i pravednog vladara, koji je u jednoj ruci držao krst a u drugoj mač. I koji je živeo asketski u teskobnoj manastirskoj keliji. Crnom Gorom je upravljao ne samo zakonima već pre svega ličnim autoritetom, moralnim načelima, britkim umom i moćnom rečju. Još za vreme ovozemnog života u narodu je poštovan kao svetitelj.

Rođen je 1.aprila 1749. u Njegušima. Kao dečaka od 10 godina stric njegovog oca, tadašnji mitropolit crnogorski Sava Petrović, dovede ga u Cetinjski manastir “ da uči knjigu”. Dečak se u dvanaestoj godini zamonašio i kad je napunio 15 leta biva poslat u Rusiju na dalje školovanje, odakle se vratio 1766. godine S blagoslovom mitropolita Save 1777. ponovo odlazi u Rusiju da prikupi pomoć i traži zaštitu za srpski narod, koji je u to doba bio pod otomanskom okupacijom. Nakon što je mitroplit Sava preminuo 1781. za njegovog naslednika izabran je Arsenije Plamenac, ali on na tronu duhovnog i svetovnog poglavara Crne Gore požive svega tri godine. Tad je na tron postavljen arhimandrit Petar, potonji Sveti Petar Cetinjski. Vladao je 46 godina, upokojio se u manastiru na Cetinju, 31. oktobra 1830. u 81.godini.

Izvor Našiusvetu.com
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More