MIR BOŽJI-HRISTOS SE RODI! Pravoslavni vernici danas slave BOŽIĆ!

FOTO: TANJUG/ STRAHINJA ACIMOVIC/ nr
51

Pravoslavni vernici danas slave Božić, rođenje Isusa Hrista, uz tradicionalni pozdrav: Mir Božji, Hristos se rodi – Vaistinu se rodi.

U pojedinim crkvama obeležavanje Božića počelo je ponoćnim liturgijama. U Hramu svetog Save služena je arhijerejska liturgija koju je služio vladika remezijanski Stefan. Arhijerejsku liturgiju ujutru, od devet sati, služiće u Hramu svetog Save mitropolit dabrobosanski Hrizostom, mestobljustitelj patrijaršijskog trona Hrizostom.

Na Božić ujutro, pre svitanja, zvone sva zvona na pravoslavnim hramovima i objavljuje se dolazak Božića i božićnog slavlja. U hramovima se čita poslanica arhijera SPC.

Najradosniji hrišćanski praznik 7. januara, pored Srpske pravoslavne crkve, proslavljaju Ruska pravoslavna crkva, Jerusalimska patrijaršija, Sveta Gora, starokalendarci u Grčkoj i egipatski Kopti, koji poštuju julijanski kalendar.

Božić, zajedno sa Vaskrsom, predstavlja jedan od najvećih hrišćanskih praznika i praznuje se kao uspomena na dan rođenja Gospoda Isusa Hrista, Sina Božijeg.

“A kad se navrši vrijeme, posla Bog Sina svojega jedinorodnoga” da spase rod ljudski, piše u jevanđelju. I kad se ispuni devet meseci od blagovesti, koju javi arhangel Gavril Mariji u Nazaretu, govoreći: “Raduj se, blagodatna… evo začećeš i rodićeš sina, i nadeni mu ime Isus”.

Hristos je, prema jevanđelju, rođen tačno u ponoć, kada se najsjajnija zvezda zaustavila iznad pećine kod Vitlejema.

“U isto vreme, nad zemljom izraelskom pojavi se velika sjajna zvezda koja beše neobična stoga što se nije kretala od istoka ka zapadu već se kretala prema jugu, a ne beše na visini kao sve zvezde već u visini ptičjeg leta”, piše u jevanđelju.

Bogorodica Marija je, u pećini u Vitlejemu, povila u slamu malog Isusa i poklonila mu se kao Bogu.

“Zvezdu su 40 dana pratila trojica mudraca, Gašpar, Baltazar i Melhior. Stigavši u Jerusalim, u vitlejemskoj pećini, nad kojom se zaustavila zvezda, poklonili su se detetu kao caru nad carevima i darivali ga zlatom, a potom tamjanom kao Boga i smirnom kao prvosveštenika i učitelja”.

FOTO: TANJUG/ STRAHINJA ACIMOVIC/ nr

Car Irod je, u strahu za svoj presto, naredio da se u Vitlejemu pobiju sva muška deca do dve godine, nadajući se da će među njima biti i novorodeni Isus.

Tada je ubijeno, prema jevanđelju, 14.000 dece, ali je sveta porodica prebegla u Misir u Egiptu, gde je živela do Irodove smrti.

U porti Saborne crkve Hristovog Rođenja nalazi se pećina-paraklis gde se čuvaju mošti 14.000 “vitlejemskih mladenaca koje krvožedni car Irod pobi ne bi li među njima ubio i Bogomladenca Hrista”.

Inače datum obeležavanja Božića se prvi put pominje kao praznik 336. u jednom rimskom kalendaru. Do 16. veka svi hrišćani su Božić slavili istog dana, nakon 1582. i prihvatanja Gregorijanskog kalendara od strane Vatikana, pojavljuju se razlike.

Prvih vekova i pravoslavne i protestantske zemlje su se držale starog kalendara, što se kasnije postupno menjalo.

Božić je praznik rađanja novog života, praznik dece i detinjstva, praznik roditeljstva – očinstva i materinstva.

Kod Srba taj praznik je ukrašen najlepšim verskim običajima i obredima, koji imaju jedan osnovni smisao i cilj: umoliti Boga da sačuva i uveća porodicu i imanje domaćina.

HRISTOV MIR JE DAR BOŽIĆA: Božićna poslanica Srpske Pravoslavne Crkve: Hristos na zemlji – uzvisite se! Pevaj Gospodu, sva zemljo! (FOTO)

Božić je uvek mrsni dan, kojem je prethodio četrdesetodnevni božićni post, koji predstavlja pročišćenje duha i tela.

Na svečanoj božićnoj trpezi, najvažnija je česnica, pogača u koju se stavlja zlatni ili srebrni novčić, a ona se za ručkom lomi isključivo rukama.

Ko u svom parčetu pronađe novčić, prema verovanju, imaće sreće u narednoj godini.

Običaj je da se na trpezi nađe i božićna pečenica. Ukućani položajnika, prvog gosta na Božić, daruju poklonima.

SPC i vernici, Božić slave tri dana. Drugi dan Božića je Sabor Presvete Bogorodice, u znak zahvalnosti što je rodila Spasitelja, dok se treceg dana slavi Sveti Stefan.

U Srbiji je Božić od jula 2001. i jednodnevni državni praznik.

FOTO: TANJUG/ STRAHINJA ACIMOVIC/ nr

Položajnik: Na Božić, rano pre podne, u kuću dolazi specijalni gost, obično onaj ko je batlija (srećnik). Položajnik pozdravi domaćinma i ukućane, odlazi kod šporeta ili kamina, ranije na ognjištu, džara vatru i govori zdravicu: “Koliko varnica, toliko srećica, Koliko varnica toliko parica (novca), Koliko varnica toliko u toru ovaca, Koliko varnica toliko prasadi i jaganjaca, Koliko varnica, toliko gusaka i piladi, A najviše zdravlja i veselja, Amin, Bože daj”. Položajnik simbolički predstavlja one Mudrace koji su pratili zvezdu sa Istoka i došli novorođenom Hristu napoklonjenje. Domaćica posle toga posluži položajnika, i daruje ga.

FOTO TANJUG/ JAROSLAV PAP/bs

Česnica i pečenica: Rano ujutro na Božić, domaćica zamesi testo od kojeg peče pogaču-česnicu. U nju se stavlja zlatni,srebrni ili obični novčić, a ima ulogu slavskog kolača na Božić. Česnica se okreće kao slavski kolač, preliva vinom i na kraju lomi na onoliko delova koliko ima ukućana. Onaj ko dobije deo česnice u kojoj je novčić, po narodnom verovanju, biće srećan cele godine.

Praznična trpeza: Božićni ručak je najsvečaniji porodični trenutak i imao je nekad obredno značenje. Svi članovi porodice morali su biti na okupu zajedno s položajnikom. Pred iznošenje jela, kadila se trpeza, a zatim sve prostorije, čime se želelo zaštititi dom od zlih nevidljivih sila. Ručak je započinjao molitvom. Pred sam obed, a u nekim kućama samo za vreme lomljenja božićnog kolača, paljena je božićna sveća. Božićna trpeza, po narodnom shvatanju, morala je biti puna i obilna. Jela s trpeze se nisu sklanjala čitavog Božića, do trećeg dana kad se i slama iznosila.

FOTO: TANJUG/ NIKOLA ANDJIC/bs

“BADNJAČE, MILI ROĐAČE”: Badnji dan je neodvojiv od Božića, jer po hrišćanskom verovanju najavljuje njihov najradosniji praznik. To je i poslednji dan četrdesetodnevnog posta, običaji i praznovanje počinju Badnjim danom, a sve se svodi na cilj – umoliti Boga da sačuva porodicu. Tog dana peva se i “Oj, badnjače, badnjače, ti naš mili rođače…”

Badnjak: mlad cerić, javor ili hrast predstavlja grane kojima je založena vatra po Isusovom rođenju, a slama dočarava štalu u pećini gde je Isus rođen.

Izvor Našiusvetu.com, Tanjug
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More