Ko promeni slavu Karađorđevićima?

Foto: Wikipedia
474

Ranohrišćanskog sveštenomučenika Klimenta Rimskog, savremenika i naslednika Svetog Petra na tronu rimskih episkopa, 8.decembra molitveno se sećaju pravoslani starokalendarci. Ovaj svetitelj bio je i nebeski zaštitnik Karađorđevih predaka, Krsna slava njegovog oca Petra, potom i porodice vođe Prvog srpskog ustanka Đorđa Petrovića, kojeg su turski okupatori u Srbiji tog doba “krstili” kao Karađorđa (crni Đorđe).

Karađorđevi naslednici danas kao porodičnog zaštitnika dinastije Karađorđević proslavljaju svetog Andreja Prvozvanog 13. decembra. Ali, potomstvo Karađorđevog rođenog brata Marinka – Marinkovići u Topoli i dalje proslavljaju svetog Klimenta kao porodičnu slavu.

O tome ko je i zašto Karađorđevićima promenio prvobitnu Krsnu slavu, postoje različita tumačenja u istorijskim izvorima.

Prema jednom od njih, praznik svetog apostola Andreja Prvozvanog kao svoju Krsnu slavu dinastija Karađorđević 13. decembra obeležava još od doba Prvog srpskog ustanka, a ovog sveca kao porodičnog zaštitnika uzeo je vožd Karađorđe, umesto Svetog Klimenta kojeg je do tada slavio 8. decembra. Slavu je promenio jer se zavetovao Svetom Andreju 1806. godine, nakon što je Beograd oslobođen od turske okupacione vlasti tog dana. Na isti praznik 1830. održana je Velika narodna skupština u Beogradu, a 1858. Svetoandrejska skupština, opet u sadašnjoj srpskoj prestonici.

Drugi istoričari navode pak da su Karađorđe, kao i njegov sin knez Aleksandar Karađorđević, slavili Svetog Klimenta, a da je Krsnu slavu 1890. godine, uz mitropolitovo dopuštenje, promenio Karađorđev unuk i knežev sin – knez Petar, potonji kralj Petar Prvi Karađorđević. Kralj Petar je, kako navode, zbog porodičnih nevolja odlučio da umesto svetog Klimenta Rimskog za porodičnog nebeskog zaštitnika uzme svetog Andreja Prvozvanog, nakon što mu 1890. godine umiru supruga Zorka i tek rođeni sinčić, a on ostaje udovac sa troje dece.

Istorija takođe beleži da je precima Vožda Karađorđa (Petrovićima) u Doljanima u Crnoj Gori, pre Svetog Klimenta, Krsna slava bio Sveti Nikola.

Karađorđevići Srbi, Crnogorci ili Albanci?

S obzirom na to da su kroz istoriju Karađorđevi preci u porodičnim seobama menjali područja različitih plemena u Crnoj Gori, postoje teorije da su Karađorđevići dalekim poreklom Kuči, te Vasojevići, Srbljaci i Ašani. Zanimljivo je da ih takođe svojataju Klimenti-Arbanasi ( islamizovani i albanizovani hrišćani), samo zato što su Karađorđevi preci, a i on, slavili Svetog Klimenta, dok su ih u prizrenskom kraju prisvajali Đinovići. Pominje se i Župa Nikšićka kao kraj odakle potiču Karađorđevići, odnosno preci Karađorđevog oca Petra.

Pre nego što su stigli u Šumadiju, kao destinacija, u seobama Karađorđevih predaka kroz Crnu Goru, najčešće se u istoriji pominju Kuči u Doljanima. Odatle je Karađorđev otac Petar otišao na Pešter u atar islamizovanog sela Žabren, tamo bio jedini hrišćanin sa porodicom, te su taj zaseok starosedeoci nazvali Petrovo polje ili Petropolje. Docnije je, kaže legenda, preko planine Javor i Užičke nahije, doselio u Šumadiju. Ispratili su ga pobratimi, ili po drugoj legendi, kumovi Kuči, muslimani iz Žabrena.

Po narodnom predanju koje je 1940. godine objavio Alil- praunuk Rame Kuča, Karađorđev otac Patar okumio se sa muslimanskom porodicom Rama Kuča, te da to staro kumstvo nije zaboravljeno. Da je čak i mnogo, mnogo kasnije kralj Petar Prvi Karađorđević pozivao u goste Ramovog naslednika, kuma Alila Kuča.

Postoji i legenda da su u selu Mačitevu na Kosmetu, bili uvereni da je Karađorđe rodom iz tog mesta i pozivali se na staro predanje tog kraja, koje kaže da je Karađorđev predak morao da pobegne iz Mačiteva, jer je u obližnjoj planini ubio četiri Turčina.

R. Lončar

Izvor Naši u svetu
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More