Srpski toponimi od Istanbula do Pekinga

U Кini "Serba" je naziv bivšeg okruga, u Turskoj su Sirbašmak, Sirbasan i Sirbeli Mahalesi Muhtarliki.

Pixabay
1,890

Srpski toponimi u Turskoj nisu za čuđenje ako se iz istorije zna da prvi Srbi u Carigradu (današnji Istanbul) datiraju još od četrvtog veka, a grad nazvan Srba ili Gordoservon – drevna varoš u Bitiniji, spominje se u vizantijskim zapisima iz 680. godine. Srba je, međutim, najviše pristiglo kao roblje nakon pada Beograda pod tursku okupacionu vlast 1521. godine, kada je više hiljada srpskog življa odvedeno u ropstvo. Godine 1523. u Carigradu su podigli crkvu posvećenu Beogradskoj Bogorodici. Ta bogomolja je obnovljena 1837. i docnije postala vlasništvo Carigradske patrijaršije.

Istanbul noću

Dovođenjem srpskog roblja, Turci su jedne naseljavali u novoosnovano Beogradsko selo, a druge u takođe novoformiranu Beogradsku mahalu. Neki su bili razmešteni u Galipolju i okolini. Otuda i srpski toponimi u Turskoj: Saribelen, selo u okrugu Кaš, u Anadoliji, Serban (Čorum) – selo u Čorumu, pa Sirbašmak  (doslovno: “Srbi prelaze”), naselje u okrugu Vezirkopru, u Samsunu. Postoji i Sirbasan (doslovno:”Srbi misle”)-selo u okrugu Sarikamiš, u Кarsu. Zatim, Sirbeli Mahalesi Muhtarliki (doslovno: “Srpski seoski knez”), deo naselja Savčili Budžukoba, u Кamanu, takođe i Sirpi kao deo naselja Atašehir, u Istanbulu. U Jedrenu je Sirpsindigi (doslovno: “Mesto uništenja Srba”) – danas Akbunar, ili Sarajkpinar, dok je Sirpsindigi centralni deonaselja Jenibosna, u okrugu Bahčelievler, u Istanbulu.

U blizini železničke stanice i Univerziteta u Jedrenu nalazi se i srpsko vojničko groblje na kojem su 1913. godine sahranjena 453 vojnika Druge armije koja je bila pod komandom generala Stepe Stepanovića, a on je tad došao sa vojskom i teškom artiljerijom da pomogne Bugarima u osvajanju Jedrena. Varoš je bila osvojena, ali uz žrtve i na srpskoj strani. Ovo zatrto groblje na seoskoj njivi, otkrili su istoričar Mustafa Bereketlija i i profesor Hilmi Ibra, prvi rodom iz Tetova, drugi iz Prištine. Od tada turski ratari ne obrađuju tu površinu. Lokalne turske vlasti predlagale su u nekoliko navrata da srpska država organizuje prenos posmrtnih ostataka tih svojih vojnika u Srbiju, ili da u Jedrenu, na mestu tog srpskog groblja, Srbija podigne spomenik sličan onom na Zejtinliku u Grčkoj i da organizuje održavanje tog večnog srpskog počivališta. Još teža je istorijska činjenica da Srbija do danas ne zna ništa o sudbini  5.000 ratnih zarobljenika rodom iz Srbije, starosti od 22 do 27 godina, koji su bili sprovedeni u Tursku u Prvom svetskom ratu. Poslati su iz Austrougarske kada je Turska gradila  železnicu, od 1915. do 1918.godine, od Istanbula do Bagdada. U Turskoj se pretpostavlja da je možda stotinak tih mladića sahranjeno na vojničkom groblju u okolini Bruse, a da je ogromna većina ostavila kosti uz prugu.  Inače, u Brusi, gradu od 2.200.000 žitelja, njih oko 30 odsto govori srpski jezik, a u celoj Turskoj, prema njihovom popisu, oko 10 miliona ljudi zna srpski i starinom potiču sa Balkana. Interesantno je da u Istanbulu oko tri miliona Turaka ne samo da zna i da u kući govori srpski, već mnogi pamte i svoje srpske korene, za sebe kažu da su muslimanske veroispovesti i srpskog porekla.

Mada u Izraelu od srpskih toponima zvanično postoji samo Serbian Tauer – deo manastirskog kompleksa Svetog Save Osvećenog, u ovoj za judeohrišćane Svetoj zemlji nalazi se i jedan srpski manastir, ali i više crkvenih objekata čiju izgradnju ili obnovu su finansijsko izdašno pomagali srpski srednjovekovni vladari i vlastela.

Manastir Svetih arhangela Mihaila i Gavrila je 1312. godine osnovao i podigao kralj Milutin. Nalazi se unutar zidina Starog grada u Jerusalimu.

Jedini srpski manastir na tlu Svete zemlje posvećen je Svetim arhangelima Mihailu i Gavrilu. Smešten je u Jerusalimu, unutar zidina Starog grada i blizu crkve Svetog groba Hristovog. Manastir je, u čast pobede  srpske vojske nad Turcima u Maloj Aziji, podigao srpski kralj Milutin 1312.godine na ruševinama nekadašnje vizantijske bogomolje. Osim crkve, sagradio je monaške konake, gostoprimnicu i malu bolnicu.

Milutinov unuk car Dušan Silni odredio je 1348. godine da za pomoć ovoj svetinji Dubrovnik izdvaja 500 perpera godišnje, za manastir Svetog Spasa na Bojani 100 perpera, a manastir Svetog Nikole na Vranjini, ostrvu na Skadarskom jezeru, car je pridodao jerusalimskom manastiru kao metoh, te je bio dužan da za njegove potrebe izdvaja pola svog godišnjeg prihoda. Za vreme Dušanovog sina cara Uroša ovaj manastir je od Stona dobijao još 100 perpera godišnje. Manastirom Svetih arhangela Mihaila i Gavrila upravljali su srpski kaluđeri oko tri stoleća. Nakon propasti srpske srednjovekovne države, srpsku svetinju u Jerusalimu pomagali su ruski vladari. Usled upada beduina bio je opljačkan, a zapusteo zbog kolere koja je harala, početkom 17.veka. U tom veku jerusalimski patrijarh Teofan je ovaj srpski manastir dao na upravu grčkim crkvenim vlastima.

Hongkong, noću

U Кini “Serba” je naziv jednog bivšeg okruga-Serba (Sičuan), u Tibetanskom autonomnom okrugu Gardze, koji je u sastavu kineske provincije Sičuan (danas deookruga Sertar), kao i jednog drevnog naroda na Tibetu. Prema legendi, ovaj bivši okrug u davna vremena bio je naseljen narodom Serba kojim je vladao mitološki Geser. Na lokalnom jeziku, naziv okruga doslovno znači “Zlatni nivo”. Danas postoji više teorija o poreklu tog naroda, a za kineske istoričarte najprihvatljivija je ona da su to bila plemena tibetanskog porekla. Postoje takođe mišljenja i da su narod Serba bili preci modernih Šerpasa, ali etimologija Šerpasa glasi “narod sa istoka”, što zbunjuje naučnike. Povezanost naroda Serba sa balkanskim ili lužičkim Srbima u kineskim naučnim krugovima je odbačena.

Ovo je kraj serijala o srpskim toponimima u svetu, a ako ste propustili, obavezno pročitajte i

Srbin do Srbina širom Evrope

Beograd – od Srbije do svemira

Od Tesle do Jovana – više od 50.000 srpskih toponima u SAD

R. Lončar 

Pratite nas!

*Dozvoljeno je preuzimanje teksta ili delova teksta, ali uz obavezno navođenje izvora i obavezno postavljanje linka ka portalu www.nasiusvetu.com 

Izvor Naši u svetu
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More