Srpski istorijski tragovi u Sankt Peterburgu

Dvorac u Carskom selu u Petrogradu
78

Arno Gujon, direktor Uprave za saradnju s dijasporom i Srbima u regionu MSP posetio je ovih dana Srbe u Sankt Peterburgu. Održao je predavanje “Govori srpski da te ceo svet razume” u Akademiji “Srbija”, kome su prisustvovali Srbi koji studiraju i rade u Rusiji i Rusi koji uče srpski jezik. Akademija “Srbija” je čuvar tradicije pet hiljada Srba, prevashodno srpskih studenata u Rusiji, koji su oktobra 1866. godine osnovali svoje “Društvo Srbska opština'”.

Cilj postojanja ovog davnog društva je bilo uzajamno pomaganje i druženje daleko od rodnog kraja. Ovo društvo je pripadalo široj organizaciji “Ujedinjena omladina srpska”. Današnja Akademija “Srbija” bavi se očuvanjem srpske baštine u Ruskoj federaciji i pomoći u školovanju srpskih akademaca.

Sankt Peterburg je poznat kao stara prestonica carske Rusije, koju je osnovao car Petar Veliki i u 18. veku. Od tog vremena u gradu na Nevi pominju se i prvi Srbi, među kojima su carsku milost imali Mihail Miloradović, general i gubernator Petrograda, admiral Matija Zmejević, a i Sava Vladislavić, ruski grof. Oni danas imaju svoje slike u muzejima i svoje spomenike u Sankt Peterburgu.

Spomenik Matiji Zmajeviću

Velikom državniku i vojskovođi, general-gubernatoru Sankt Peterburga, rodom iz Hercegovine, vitezu reda Andreja Prvozvanog – grofu Mihailu Miloradoviću – otkriven je u decembru 2015. godine spomenik na trgu blizu Moskovskih vrata. Govoreći na ceremoniji, Georgij Poltavčenko, gubernator Sankt Peterburga je naglasio da je ovo prvi spomenik Mihailu Miloradoviću u Rusiji, vernom sinu Rusije, heroju Otadžbinskog rata 1812. godine, kog su savremenici uvažavali i cenili kao talentovanog vojskovođu.

Spomenik grofu Mihailu Miloradoviću u Petrogradu

Takođe, cenili su ga kako je kazao i kao obrazovanog i pametnog državnika koji je mnogo uradio za Sankt Peterburg dok se nalazio na njegovom čelu kao general-gubernatora. Na ceremoniji otkrivanja spomenika prisustvovali su gubernator Georgij Poltavčenko, savetnik predsednika Srbije Radoslav Pavlović, srpski ambasador u Rusiji Slavenko Terzić i predsednik Popečiteljskog saveta Centra nacionalne slave i fonda Andreja Prvozvanog Vladimir Jakunjin, kao i predstavnici komande zapadnog vojnog okruga.

Veoma značajnu ulogu u vreme cara Petra Velikog imao je i jedan Bokelj, koji je postao admiral Ruske mornarice. Matija Zmajević je Bokelj iz Perasta. Rođen je u Boki Kotorskoj 1680. godine, a umro je u carskoj Rusiji 1735. Postao je admiral flote Ruske mornarice i član Admiraliteta Carske Rusije. Brodograditelj i osnivač Kaspijske flotile. Jedan je od najpoznatijih predstavnika porodice Zmajević, sinovac nadbiskupa barskog i primasa srpskog Andrije Zmajevića, a sin poznatog pomorca Kristifora (Krila, Krsta) Zmajevića.

Bio je ujedno i mlađi brat zadarskog nadbiskupa Vicka i rođak barskog crkvenog prelata Andrije. U pomorskim i vojničkim poduhvatima svakako najzapaženiji izdanak ove istaknute peraške familije. Pomorsku školu Marka Martinovića je završio u rodnom Perastu. Već sa osamnaest godina Matija zapoveda očevim trgovačkim brodom. Godine 1702, ženi se sa Agnes Visković. Svadbu je obavio kotorski biskup Marin Drago, na ostrvu Gospa od Škrpjela.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by IVA • RADIĆ (@iva___radic)


Odlazi u Dubrovnik i u Carigrad, gde zaštitu nalazi kod tamošnjeg ruskog ambasadora grofa Petra A. Tolstoja, koji ga šalje sa preporukom ruskom caru Petru Velikom (1689-1725.) u Karlove Vari, gde je car bio na lečenju.

Godine 1712, odlazi u Rusiju, u Petrograd, gde je, kao prvorazredni pomorski stručnjak, stupio u službu Petra Velikog. Zatim jedno vreme provodi u Finskoj, gde se ističe u borbi protiv Šveđana i dobija zvanje kontra-admirala, pa viceadmirala. Krajem aprila 1716. godine Petar Veliki traži od Mletačke republike da oslobodi Matiju Zmajevića kazne progonstva i konfiskacije.

Na vest o carevoj smrti (1725) Zmajević se vraća u Petrograd, gde mu je prilikom Petrovog poslednjeg ispraćaja dodeljena čast da u pogrebnoj povorci nosi carsku krunu Romanovih. Carica Katarina I (1725-1727.) Odlikuje Zmajevića tek ustanovljenim Veleredom Aleksandra Nevskog, a 1727. imenuje ga admiralom flote, čime je dostigao najviši čin u ruskoj mornarici.

Srbin je bio i slavni ruski admiral i grof Marko Ivanović Vojnović bio je osnivač i Prviadmiral ruske crnomorske flote. Rođen je u Herceg Novom i poreklom je iz mletačke grofovske porodice Vojnović. Kada je velika carevina počela da obnavljati rusku flotu, Marko Vojnović se pojavljuje kao dobrovoljac u eskadri viceadmirala Arfa.

Godine 1783. godine Krim je prisajedinjen Rusiji, pa je odlučeno da se osnuje Crnomorska flota. Marko Vojnović je postavljen za zapovednika prvog crnomorskog broda Slava Katarine. Od 1786. postaje komandant luke i flote u Sevastopolju. 1787. unapređen je u čin kontraadmirala.

Za admirala flote, najviši čin u ruskoj mornarici proizveden je 1801. godine. Jedno vreme bio je ruski poslanik u Persiji. Na sopstveni zahtev, 29. juna 1805. podneo je ostavku i penzionisan. Krajem 1807. umro je u Vitepsku u današnjoj Belorusiji.

U ovom carskom gradu, u Blagovještanskoj crkvi je sahranjen 1738. godine i ruski grof Sava Vladilsavić (o kome smo već pisali). Rusi su mu za zasluge podigli spomenik u Rusiji.

Svakako najpoznatija srpska ličnost, koja vodi poreklo iz Sankt Peterburga jeste knez Pavle Karađorđević. Rođen je u ovom gradu 15/27. april 1893. godine. Bio je Bio je jedini sin kneza Arsena Karađorđevića, rođenog brata kralja Petra prvog i knez-namesnik Kraljevine Jugoslavije posle ubistva kralja Aleksandra I Karađorđevića do 27. marta 1941. godine.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Royal Balkan’s (@royalbalkans)


Iz braka s grčkom princezom Olgom imao je sinove Aleksandra (1924), Nikolu (1926-1954) i kćer Jelisavetu (1936), koja danas živi u Beogradu.


Pavlov otac Arsenije Karađorđević – Arsen (Temišvar, 4/16. april 1859 — Pariz, 19. oktobar 1938), potomak kneza Aleksandra Karađorđevića i kneginje Perside školovao se u Petrogradu gde je i dobio visoko vojničko obrazovanje, na Konstantinskoj oficirskoj akademiji. I potom stupio u Legiju stranaca.
Oženio se kneginjom Aurorom Pavlovom Demidov di San Donato 1. maja 1892. godine u Kijevu i dobio sina Pavla. Knez Pavle Karađorđević je iz Rusije otišao kad mu je bila godina dana. Majka ga je, zajedno sa njegovom ruskom dadiljom, povela u Nicu. Umro je u Parizu 14. septembar 1976. godine.

Ima još srpskih tragova u gradu na Nevi i Finskom zalivu. U Ruskoj nacionalnoj biblioteci ima 370 istorijskih dokumenata o ovim petrogradskim Srbima. I u vreme Oktobarske revolucije (1917), ovde su pojedinačno živeli i radili prvi srpski boljševici, socijalisti i komunisti. Jedan od njih je bio Danilo Srdić, učesnik juriša na Zimski dvorac, o čemu postoje podaci u Istorijskom arhivu Petrograda.

Masovnije doseljavanje Srba usledilo je tek sedamdesetih godina 20. veka, kada se otvaraju prva predstavništva naših preduzeća “JAT”, “Građevinar”, “Grmeč”, SDPR “Jugoimport”, “Simpo” i “Progres”. Kasnije se osamdesetih otvara i filijala preduzeća “Yugoturs”, koje je vodila Gordana Perazić.

Ona je godinama bila predstavnik „Jugotursa“ u Sankt Peterburgu. Još tada su je nazvali „kraljicom turizma“, a danas je oslovljavaju kneginjom od Paštrovića i Crne Gore. Poreklom iz Reževića je prva strankinja koja je dobila povelju gubernatora Sankt Peterburga 2014. godine.

Krajem 20 i početkom 21. veka dolazi nova grupa doseljenika, uglavnom, poslovnih ljudi i radnika na privremenom radu u građevinskim firmama izbeglice. Danas ima oko 5.000 Srba, uglavnom intelektualaca, građevinskih radnika, privrednika, studenata i sportista.

Mirko Radenović je, na primer, od 1986 godine radio kao asistent na Državnom fakultetu Petrograd kao asistent prof. L.N. Galenskoj. Privatnim biznisom počinje da se bavi 1992. godine na poslovima uvoza i izvoza, poslovima izdavačke delatnosti i konsalting uslugama. Godine 2001. bio je postavljen je za počasnog predstavnika PKJ u Sankt Peterburgu.

Radenović okupljao je naše ljude i Ruse u Društvu rusko-srpskog prijateljstva, čiji je osnivač bio. Organizovali su priredbe posvećene praznicima i zajedničkim istorijskim događajima Srbije i Rusije, kao što su Božić, Vaskrs, Dan slovenske pismenosti, Dan pobede nad fašizmom, Vidovdan, Dan Svetog Save.
Ovde se održavaju se Dani srpske kuhinje, obilasci spomen-mesta Sankt-Peterburga i okoline, posete pozorišnih predstava i koncerata. U okviru društva začeta je i uspešno radi Škola srpskog jezika “Akademija Srbija”, prevodilačka radionica i hor srpskih pesama “Danica”. Svojim nastupom hor “Danica” je otvorio Festival lutkarskih pozorišta (2015.), Gradski Božićni Sajam (2016.).
Članovi Društva su stalni dobitnici visokih nagrada na festivalu “Srbija u mom srcu” koji se svake godine održava u Ambasadi Republike Srbije u Moskvi. Danas su njegovi aktivni članovi srpsko-ruske porodice Prima.

Poslednju službenu i državničku posetu Sankt Peterburgu načinio je Tomislav Nikolić kao predsednik Republike Srbije 2016. godine. Tada je ruski biznismen Genadij Timčenko imenovan je za počasnog konzula Srbije u Sankt Peterburgu. Timčenko je ruski milijarder i bliski saradnik Vladimira Putina. Počasni konzulat Srbije je otvoren 2017. godine. A 2018. godine mitropolit Amfilohije najavio je gradnju manastira SPC posvećen Sv. Vasiliju Ostroškom u nekadašnjoj severnoj prestonici carske Rusije.

Marko Lopušina

 

Izvor Naši u svetu
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More