Danas proslavljamo Svete jasenovačke mučenike, koje je u kalendar uvrstila crkvena podela u DIJASPORI

FOTO TANJUG/ SAVA RADOVANOVIC
86

Više od sedamsto hiljada ljudi stradalo je za vreme Drugog svetskog rata u logorima u Jasenovcu, Donjoj Gradini i Glini. Zajedno s ovim mučenicima srpska crkva proslavlja i mnoge druge mučenike postradale u jamama u Prebilovcima, Jadovnu, Ržanima i drugim mestima.

U crkveno-narodnom sećanju kod Srba kosovska tragedija doživljena je kao potvrda svetosavskog morala, a Jasenovac kao potvrda kosovskog predanja. Od 2010. godine praznik Svetih Jasenovačkih Novomučenika je obavezujući za čitavu srpsku pravoslavnu crkvu.

I ove godine u hramu Rođenja Svetog Jovana Krstitelja u manastiru Jasenovac 13. septembra odslužena je sveta arhijerejska Liturgija i proslavljeni Sveti Srpski Novomučenici Jasenovački.

Patrijarh u Jasenovcu: “Upravo tamo gde je veliko stradanje i gde nedužni stradaju to Gospod pretvara u sveto mesto, mesto molitve”

 

Njegova Svetost Patrijarh srpski Porfirije boravio je danas u manastiru Svetog Jovana Krstitelja u Jasenovcu povodom obeležavanja praznika Svetih novomučenika jasenovačkih i uspomene na osamdesetogodišnjicu osnivanja koncentracionih logora smrti u Jasenovcu.

Spomen Jasenovačkih Novomučenika se u kalendarima pojavio osamdesetih godina 20. veka, i to za vreme trajanja crkvene podele u dijaspori.

U kalendarima koje je štampala tadašnja Slobodna Mitropolija iz Nove Gračanice kod Čikaga objavljivan je i praznik Jasenovačkih Mučenika. Kasnije, nakon zaceljenja te velike crkvene rane zaslugom Patrijarha Pavla, Mitropolita Irineja i drugih arhijereja, Sveti Arhijerejski Sabor SPC doneo je odluku da se u kalendarima koje štampaju naše eparhije u dijaspori može uneti i praznovati i njihov spomen. Od 2010. godine praznik Svetih Jasenovačkih Novomučenika je obavezujući za čitavu Srpsku Pravoslavnu Crkvu.

Sveti Arhijerejski Sabor SPC je 16. aprila 2010. godine doneo odluku da se ubuduće spomen Svetih Novomučenika Jasenovačkih proslavlja 31. avgusta po julijanskom, odnosno 13. septembra po gregorijanskom kalendaru.

Foto: SPC

Odmah posle rata, u Jasenovac se vratio Lazar Radovanović,  paroh jasenovački. On je od nekoliko preostalih logorskih baraka napravio parohijski dom i stan, a prostoriju koja je ustašama služila kao garaža ili mehaničarska radionica preuredio u privremeni „hram“.  Prvi pomen žrtvama jasenovačkog logora desio se na hramovnoj slavi 7. jula 1946.  Od ovog momenta, u narednom periodu na hramovnu slavu, Ivanjdan, dolazilo je sve više ljudi,  preživelih logoraša i potomaka žrtava. Oni su vremenom počeli da traže obnovu hrama u Jasenovcu. I posle osnivanja Spomen-područja Jasenovac, vernici su se okupljali u Jasenovcu, na otvorenom su služeni pomeni i parastosi, što je bio i svojevrstan protest zbog toga što i hram nije deo spomen-kompleksa, kao što je to bio slučaj u Mauthauzen ili Dahau. Čak i kada je spomenik bio izgrađen, vernici su palili sveće na veštačkim humkama, koje su obeležavale mjesta na kojima su se nalazili logorski objekti, i bacali ivanjdanske venčiće u bazene u podnožju spomenika.I posle osnivanja Spomen-područja Jasenovac, vernici su se okupljali u Jasenovcu, na otvorenom su služeni pomeni i parastosi, što je bio i svojevrstan protest zbog toga što i hram nije deo spomen-kompleksa, kao što je to bio slučaj u Mauthauzen ili Dahau. Čak i kada je spomenik bio izgrađen, vernici su palili sveće na veštačkim humkama, koje su obeležavale mjesta na kojima su se nalazili logorski objekti, i bacali ivanjdanske venčiće u bazene u podnožju spomenika.

FOTO TANJUG/ SAVA RADOVANOVIC

Obnova hrama u Jasenovcu počela je osveštanjem kamena temeljca na Ivanjdan 1971. Izgradnja je trajala do 1984. kada je, 2. septembra osveštan hram. Osveštanje hrama je služio patrijarh srpski German i tom prilikom izgovorio one čuvene reči: „Braćo, da praštamo – moramo, jer je to jevanđelska zapovest, ali da zaboravimo –  ne možemo“. Pravoslavna Crkva je izgradnjom hrama u Jasenovcu zaokružila kult Novomučenika Srpskih. Određivanje datuma pomena i njihove proslave vezuje se upravo za datum obnove jasenovačkog hrama.

Tropar Svetim Jasenovačkim mučenicima:

Zbog vernosti Bogu i Božjoj pravdi postradaste telom – zemlja se rastuži; al’ spasoste duše – Nebo se veseli. A preci se vaši raspevaše Nebom, na kapiji Raja sretoše vas pesmom: Imena su vaša u knjizi večnosti, ulazite u Raj, deco besmrtnosti! Mi na zemlji, rod vaš, kličemo vam u glas: Mučenici novi, molite za nas!

Izvor Glas javnosti
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More