Klivlend: Vek srpske crkve Sveti Sava

Prvi put na tom imanju Srbi i Srpkinje Klivlenda proslavljaju "Njegošev Dan", 1953 godine, a glavni gost bio je Sveti vladika Nikolaj Velimirović koji je predložio da se ovo mesto nazove "Savinac".  

SPC
879

Srpska pravoslavna crkvenoškolska opština Sveti Sava u Klivlendu (Ohajo), poznatija kao Savinac,  proslaviće iduće godine 110 godina postojanja, a tad će biti i jubilarna 100. godišnjica od kupovine prvobitne crkve za potrebe srpskih vernika u ovom američkom gradu, u koji se prvi Srbin doselio 1893. godine. Do kupovine prve bogomolje, prvi srpski doseljenici u Klivlend, odlazili su na službe u grčke i ruske pravoslavne crkve.

Srpska pravoslavna crkvenoškolska opština Svetog Save u Klivlandu osnovana je davne 1909 godine. Imovina prvobitne parohije nalazila se na 33-oj istočnoj ulici, sve do kupovine Crkve sa parohijskim domom i stanom za crkvenjaka 1919. godine, na 36-oj istočnoj ulici. U ovoj crkvi služila se liturgija do podizanja novog hrama u Parmi.

Klivlendski Srbi 1952. godine kupili su imanje površine od 14 akera na Volings putu u Brodviju Hajc. Kasnije su dokupljene jos tri parcele od po 24 akera.

Raskol SPC u Americi

Prvi put na tom imanju Srbi i Srpkinje Klivlenda proslavljaju “Njegošev Dan”, 1953 godine, a glavni gost bio je Sveti vladika Nikolaj Velimirović koji je predložio da se ovo mesto nazove “Savinac”.  Međutim, maja 1963. Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve donosi odluku da postojeću Američko-kanadsku eparhiju podeli na tri dela. Tu odluku o podeli ne prihvata vladika Dionisije Milivojević, tadašnji srpski episkop za Ameriku i Kanadu, ali i veliki broj istaknutih Srba uverenih da iza toga stoji komunistički režim u ondašnjoj Jugoslaviji  s ciljem da se razbije jedinstvo i sloga američkih Srba, mahom antikomunista. Tako počinje tzv. američki raskol u SPC.  

Ubrzo zatim ugledni Srbi u Klivlendu su sastavili rezoluciju koju je prihvatio i deo ovdašnjih parohijana,  a u kojoj se ističe: “Odbacujemo rešenje Svetog arhijerejskog Sabora o podeli naše Americko-kanadske eparhije.”

Dobar deo srpskih vernika, sveštenika i monaha sa severnoameričkog kontinenta osniva potom Slobodnu srpsku crkvu u slobodnom svetu – Novogračaničku mitropoliju, na čelu sa vladikom Dionisijem. Dugi niz godina ovaj američki raskol u SPC je bio pred američkim sudovima i mnogo se novca potrošilo na suđenja sa Srpskom Patrijaršijom, sve do 1975. godine kada je došlo do nagodbe o podeli imovine. 

Episkop te novoosnovane slobodne američko-kanadske eparhije Irinej Kovačević osveštao je u Klivlendu zemljište za novu crkvu 27. juna 1975, a godinu dana kasnije je osveštan Srpski dom na tom imanju. Pripreme za izgradnja hrama počele su 1979, a ugovor o gradnji potpisan je avgusta meseca 1980 godine. Osvećenje novog velelepnog hrama posvećenog  Svetom Savi bilo je 1982.

Pomiritelj patrijarh Pavle

SPC je ovu kao i druge crkve u Americi i Kanadi koje su bile u nadležnosti vladike Dionisija Milivojevića, tretirala kao raskolničke, sve do pomirenja 1992. godine koje je inicirao patrijarh srpski Pavle Stojčević. 

Prota Branko Kusonjić mučenik iz Drugog svetskog rata, zajedno sa svojim parohijanima vodio je iscrpnu borbu za očuvanje parohije u Klivlendu od 1951-1974 godine. Posle prote Branka nastavio je prota Đuro Majerle koji je služio u crkvi od 1975-2007. godine. Od 2007. do danas na parohiji je protonamesnik otac Mijoljub Mile Matić.

Savinac u Klivlendu

Na sadašnjem crkvenom imanju se nalaze, pored jednog od najlepsih hramova na tlu Amerike posvećenog Svetom Savi i velelepnog srpskog centra, još jedna manja hala sa pratećim objektima i letnjim paviljionom za održavanje piknika. Parohija ima tri fudbalska igrališta kao i zabavni park za  decu.  Na ovom ogromnom imanju nalazi se takođe srpsko groblje i dve parohijske kuće. 

Na području Sjedinjenih američkih država i Kanade ima oko 175 srpskih pravoslavnih hramova (Kanada 30 i 145 u Americi). Prve srpske pravoslavne crkve sagrađene su još sredinom 19. veka, uglavnom oko rudarskih naselja u Nevadi, Kaliforniji i Pensilvaniji. Kako je vreme odmicalo Srbi su se sve više naseljavali u velike industrijske centre i oformili nove i velike kolonije u Čikagu, Klivlendu, Milvokiju, Detroitu, Finiksu, San Dijegu, Los Anđelesu i drugim gradovima. Stare crkvice u rudarskim naseljima su ostale bez vernika jer su stari pomrli, a omladina se odeslila u gradove, tako da su te stare crkve prodate nekim drugim verskim zajednicama u Americi. U gradovima u kojima ima dosta Srba počela je izgradnja novih i velikih hramova sa pratećim objektima i sportskim terenima.

R. LONČAR

*Dozvoljeno je preuzimanje teksta ili delova teksta, ali uz obavezno navođenje izvora i obavezno postavljanje linka ka portalu www.nasiusvetu.com 

 

Izvor Naši u svetu
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More