“Osam vekova umetnosti pod okriljem SPC”, otvorena izložba u Muzeju Srpske Pravoslave crkve (FOTO)

Foto: Tanjug/Andrija Vukelić
56

U Muzeju Srpske Pravoslavne Crkve večeras je otvorena izložba “Osam vekova umetnosti pod okriljem Srpske pravoslavne crkve”, koja je deo centralne svečanosti obeležavanja ovog značajnog datuma srpske cvrkve, a patrijarh Irinej napomenuo je da izložba sadrži umetničke vrednosti koje su stvarane u srpskoj crkvi u osam vekova njenog trajanja.

“Mnoga od tih umetničkih dela su se i ranije nalazila u Patrijašiji, dok su neka od njih bila rasuta po srpskim manastirima. Ovde imamo priliku da se upoznamo sa svetinjama i umetničkim delima ne samo iz manastira Krka i Visoki Dečani već i iz ostalih srpskih manastira koji su riznice velikih umetničkih dela”, kazao je patrijah.

Postavka, dodao je, obuhvata tek mali ostatak umetničkih dela u riznicama Srpske pravoslavne crkve.

“Kroz vekove su različiti zavojevači nosili i raznosili srpske svetinje i umetničke vrednosti, ali najbolje od onog što smo sačuvali sadrži ova izložba”, kazao je patrijarh i pozvao nadležne da se u dogovoru sa Crkvom nađe “pristojan prostor za muzej SPC i našu biblioteku koja je velika i bogata, kako bi svi zainteresovani bili u prilici da vide umetničke vrednosti koje posedujemo”.

Upravnik Muzeja SPC Vladimir Radovanović kazao je da institucija koju vodi baštini tradiciju osam vekova rizničkog nasleđa.

Foto: Tanjug/Andrija Vukelić

“To nasleđe podrazumeva ne samo čuvanje i izlaganje predmeta. Ti artefakti su za nas od izuzetnog značaja i u duhovnom smislu. To su relikvije našeg naroda koji je spasavajući goli život i bežeći od različitih najezdi uspeo da sačuva svoje najznačajnije svetinje kao što su mošti svetitelja i relikvije koje su naši carevi i kraljevi zaveštavali crkvi i ostavljavali u amanet generacijama iza njih”, kazao je Radovanović i dodao da izložba prikazuje kontinuitet postojanja Srpske pravoslavne crkve kroz vekove.

Na izložbi su predstavljeni crkveno-umetnički predmeti neprocenjive vrednosti, nastali od 13. do 20. veka, a poreklom iz riznica srpskih manastira i crkava sa širokog prostora koji je tokom ovog dugog razdoblja bio pod jurisdikcijom Srpske pravoslavne crkve.

Prvi put kod nas će biti izloženo 135 rukom pisanih i dvadesetak štampanih knjiga, zajedno sa umetnički obrađenim okovima, što je u ovom trenutku najveća postavka te vrste u Srbiji.

Izdvajaju se drevni rukopisi na pergamentu iz Pećke Patrijaršije i Visokih Dečana s kraja 12. i početka 13. veka, kao i prve srpske štampane knjige – Cetinjski oktoih i Beogradsko četvorojevanđelje.

Jedinstvenu galeriju srpskog ikonopisa od 14. do 20. veka na ovoj izložbi čine ikone iz riznica Visokih Dečana, Pećke Patrijaršije i crkava u Prizrenu.

Foto: Tanjug / Andrija Vukelić

Izuzetno su značajne ikone iz vremena cara Dušana, predstava arhangela Gavrila i posebno poštovane Bogorodice Pelagonijske, kao i ikone najboljeg srpskog slikara druge polovine 16. veka Zografa Longina.

Posebna celina u okviru izložbe posvećena je liturgijskom i crkvenom tekstilu i vezu.

Pored remek-dela kakva je pohvala monahinje Jefimije vezene zlatnim nitima na svili, epitrahilja Svetog Save iz riznice manastira Krka i odore svetog kneza Lazara, biseri izložbe su tri najznačajnije plaštanice u Srba: plaštanica Svetog kralja Milutina s kraja 13. veka, studenička plaštanica Antonija Heraklejskog s kraja 14. stoleća, koja se prvi put predstavlja javnosti posle završene konservacije i Longinova plaštanica s kraja 16. veka.

U prostoriji posvećenoj umetničkim predmetima, odnosno crkvenim sasudima od metala, predstavljena su 28 veoma vredna ostvarenja: ranohrišćanski krstovi privesci i krstovi relikvijari, dečanski krst cara Dušana i tri prestona krsta velikih dimenzija iz Pećke Patrijaršije, čija visina seže do jednog metra.

U bogatoj kolekciji arhijerejskih panagija, enkolpiona i panagijara izdvaja se po prvi put izložen enkolpion sa kamejom od sardoniksa iz 12. veka sa predstavom Hrista, poreklom iz Novog Hopova, kao i panagijar iz Dečana (14. vek) i panagijar iz Krušedola (17. vek), u koji je ugrađen deo Časnog krsta.

Originalne povelje manastiru Hilandaru, prvi kivot u koji su položene mošti Svetog kralja Stefana Dečanskog (oko 1343.) i njegova žitijna ikona izložene su u posebnoj prostoriji.

Čitava postavka prožeta je, u čast jubileja, galerijom originalnih portreta patrijaraha, mitropolita i episkopa Srpske Pravoslavne Crkve.

Izložbu prati bogato ilustrovani katalog na 160 stranica.

Izložbu su priredili đakon Vladimir Radovanović, dr Mirjana Matić, Marija Jović, Biljana Cincar-Kostić, đakon Aleksandar Sekulić, Peter Krajinc, Aleksandar Radosavljević.

Izvor Tanjug
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More