U Aušvicu oko 200 preživelih na godišnjici oslobađanja (FOTO)

Foto/ Tanjug/ AP Photo/Czarek Sokolowski
275

Preživeli iz Aušvica, logora smrti u kojem su nacisti ubili oko 1,3 miliona ljudi, okupljaju se danas kako bi obeležili 75 godina od kada je Crvena armija oslobodila logor.

Više od 200 preživelih, od kojih su mnogi Jevreji, doći će na ceremoniju iz Izraela, Sjedinjenih Država, Australije, Perua, Rusije, Slovenije i drugih delova sveta, a u Poljskoj su danas i mnogi koji su izgubili roditelje i pretke u Aušvicu ili drugim nacističkim kampovima, piše AP.

Komemoraciji, koju će predvoditi predsednik Poljske Andžej Duda i šef Svetskog jevrejskog kongresa Ronald Lauder, prisustvovaće i brojni svetski zvaničnici, među kojima su i predsednik Izraela Ruven Rivlin, premijerka Srbije Ana Brnabić, presednica Slovačke Zuzana Čaputova, predsednici Austrije Aleksander van der Belen i Nemačke Frank Valter-Štajnmajer, slovenački predsednik Borut Pahor, premijerka Belgije Sofi Vilmes, premijeri Bugarske Bojko Borisov, Hrvatske Andrej Plenković i Češke Andrej Babiš.

Foto: Tanjug/ AP Photo/Czarek Sokolowski

Jevreji su bili najbrojniji među 1,1 milion ljudi koji su izgubili život u logorima, ali je među njima bilo i Poljaka, Rusa…

Veče uoči komemoracije, preživeli su se, oslanjajući se na svoju decu i unuke, prošetali po mestu gde su bili dovedeni i u kojem su preživeli najstrašnija mučenja.

Oni su rekli da su došli u Aušvic da se sećaju, da podele svoju sudbinu sa drugima i pokažu prkos prema onima koji su želeli da ih unište.

“Nemam grob na koji bih otišla, ali znam da su moji roditelji ovde umrli i spaljeni. Dolaskom u Aušvic, ja im odajem počast”, rekla je Ivon Englman, 92-godišnja žena koja je došla iz Ausralije.

Foto: Tanjug/ AP Photo/Czarek Sokolowski

Ona se seća da je bila dovedena u Aušvic iz geta u Čehoslovačkoj, da su joj skinuli odeću, obrijali glavu i stavili u gasnu komoru.

Nekim čudom, gasna komora tog dana nije radila i ona je preživela.

Jenet Špigel, 96-godišnjakinja, imala je 20 godina kada je dovedena u Aušvic, gde je provela devet meseci.

Sada živi u NJujorku i boji se rastućeg antisemitizma u Sjedinjenim Državama.

“Mladi ljudi moraju da znaju da ništa nije sigurno, da se grozne stvari mogu desiti i da moraju da budu oprezni. A ono što se dogodilo Jevrejima, nikad ne bi smelo da se ponovi”, rekla je Špigel.

Foto: Tanjug/ AP Photo/Czarek Sokolowski

Svetski lideri su se prošle nedelje okupili u Jerusalimu na 5. svetskom forumu o Holokaustu, kada je obeležena i godišnjica oslobođenja Aušvica, a taj događaj je poljski predsednik bojkotovao nakon što je ruski predsednik Vladimir Putin okrivio Poljsku za izbijanje Drugog svetskog rata.

Organizatori navode da fokus ceremonije treba da bude na preživelima, a ne na politici.

Vlast nacističke Nemačke u januaru 1940. godine donela je odluku o osnivanju najozloglašenijeg koncentracionog logora Aušvic. U kampu smrti, kako je nazvan, ubijeno je preko milion i sto hiljada ljudi od čega milion evropskih Jevreja. Dan oslobođenja logora 27. januar u svetu se obeležava kao Dan sećanja na Holokaust.

Prvi zarobljenici

Aušvic se sastojao od tri glavna logora Aušvic 1 koji je otvoren prvi u maju 1940. godine i u kome su stradali mahom Poljaci.

Najveći Aušvic-Birkenau je otvoren u oktobru 1941. godine i bio je logor smrti u kome je ubijeno preko milion ljudi. Aušvic-Monovic otvoren je u maju 1942. godine i bio je radni logor u čijoj fabrici se proizvodila IG boja.

Prvi zarobljenici u kamp su dovedeni u maju 1940. godine i to su uglavnom bili Poljaci koji su pružili otpor nemačkim okupacionim vlastima.

U septembru 1941. godine SS je na 600 sovjetskih zarobljenih vojnika testirao otrovni gas ciklon B koji je potom korišćen u gasnim komorama logora u kojima je većina zatvorenika ubijena odmah po prispeću u logor.

Ostali su umrli od sistematskog izgladnjivanja, prinudnog rada, nekontrolisanih epidemija, egzekucijama streljanjem i u medicinskim eksperimentima.

Obeležavanje zatvorenika

Svaki zarobljenik u logoru imao je broj dok je slovo bila oznaka za nacionalnost a Jevreji su nosili i žute Davidove zvezde.

Svi zarobljenici svrstavani su u neku od šest kategorija: politički zatvorenik, jehovini svedoci, iseljenici, raseljeni, socijalisti, kriminalci i homoseksualci.

Prema SS merilima život Jevreja je vredeo najmanje zbog čega su mučeni najgorim metodama, izgladnjivani, izloženi ekstremnom radu i hladnoćama dok ne bi bili ubijeni u gasnim komorama.

Jugosloveni u Aušvicu

Do marta 1942. godine u kampu su bili mahom zarobljenici iz Poljske ali je bilo i zarobljenika iz Češke, Nemačke i Jugoslavije. Od aprila te godine počele su deportacije Jevreja iz svih delova Evrope u Aušvic kao rezultat nacističkog “konačnog rešenja”.

Prema nepotpunim podacima u Aušvic je deportovano i najmanje 12.000 Jugoslovena, mahom Jevreja ali je među njima bilo i partizana i ilegalaca.

Život u logoru

Aušvic se sastojao od 28 blokova a svaki blok je bio predviđen za smeštaj 700 zarobljenika ali se u njima nalazilo i po 1.200 ljudi. Blokovi su bili bez osnovnih uslova za život, puni pacova, bez svetla, grejanja i dovoljno toaleta.

Radni dan u kampu leti je počinjao u 4,30 a zimi u 5,30 ujutru. Zarobljenici su dnevno dobijali pola litre vode, nejestivu supu za ručak i crni hleb za večeru.

Pokušaj bega

Beg iz kampa je probalo oko 928 zarobljenika, mahom Poljaka ali je samo 196 uspelo da se domogne slobode.

Samo 7.000 preživelih

Posle velikih borbi i pogibije oko 230 vojnika Crvene armije logor je oslobođen 27. januara 1945. godine.

Po ulasku trupa Crvene armije oslobođeno je oko 7.000 preživelih zatočenika.

Taj datum je proglašen za Međunarodni dan sećanja na Holokaust.

Kada je Aušvic proglašen za memorijalni centar i muzej 1947. godine još deset godina su trajale ekshumacije.

Izvor Tanjug, RTS
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More