Pre 180 godina srpski studenti povezali Srbiju i Francusku

Foto/Tanja Drobnjak
42

Odnose između Francuske i Srbije započeli su srpski stipendisti koji su studirali najviše u Parizu od sredine 19. veka, koji su francuski uticaj donosili u politički, kulturni i javni život Srbije, rečeno je na okruglom stolu organizovanom povodom završetka obeležavanja 180 godina od uspostavljanja diplomatskih odnosa između Srbije i Francuske.

Učesnici su se saglasili da su na odnose dve zemlje najviše uticali i danas utiču dobri lični odnosi između građana, koji su tokom Velikog rata prerasli u “bratstvo po oružju”.

Počasni profesor na Sorboni i inostrani član Srpske akademije nauka i umetnosti Žan – Pol Bled kazao je da su odnosima dve zemlje prvenstveno doprineli srpski studenti koji su počev od 1840. godine odlazili na studije u Francusku, posebno u Pariz.

Kako je naveo, oni su bili stipendisti srpske države i njih je godišnje bilo najviše petoro, a godinama se broj srpskih studenata povećavao, jer su im njihove porodice plaćale samostalno školovanje.

Srpski studenti su se neretko odlučivali i za postdiplomske studije u Francuskoj i takva situacija je zatečena i 1914. godine, kazao je Bled koji je primetio i da oni nisu ostajali u Francuskoj, već su se vraćali u svoju državu, zauzimali visoka mesta u društvu i u bitnim sektorima, bilo da je reč o političarima, diplomatama ili univerzitetskim radnicima.

To je doprinelo uplivu francuskog sistema u Srbiji, kazao je Bled ocenivši da to predstavlja veliki doprinos intelektualnim odnosima dve zemlje.

Ti srpski intelektualci, koje su zvali Parižanima, bili su međusobno solidarni, a pored toga postojala je i struja francuskih intelektualaca, koji su se sve više interesovali za Srbiju i, kako dodaje Bled, osećali neku vrstu fascinacije Srbijom.

Bled, pronalazeći veze otpočinjanja prijateljstva dve države i naroda sa sadašnjim trenutkom, kaže da se one mogu videti u tome što je Francuska između dva rata imala prvorazredni položaj i ulogu u Evropi, koja možda danas nije takva, ali je model i možda može postati cilj za budućnost, što, dodao je, i jeste ideja francuskog predsednika Emanuela Makrona.

Aleksandra Kolaković sa Instituta za političke studije primetila je da kada pomislimo na odnose Srbije i Francuske u 180 godina, dominira sećanje na “bratstvo po oružju”, koje je, kako kaže, iskovano u ratu, ali i van njega.

Kaže da su Srbi u Francuskoj nakon Solunskog fronta gledali zaštitnicu, a da se sada postavlja pitanje šta je ostalo od svega toga u sećanju.

“Ono što je definitivno ostalo jeste sećanje u porodicama, koje je uspelo da prodre i u širu javnost. Istorija odnosa Srbije Francuske nije samo sećanje na večito prijateljstvo, već ima potencijal i da bude dobra osnova za saradnju”, kazala je Kolaković.

Za nju je veoma bitno što je u odnosima prisutna snažna evropska dimenzija i evropske vrednosti.

“Ključ u odnosima je jezik ljudi, kulturna i intelektualna razmena, što se pokazalo još bitnijim u 20. veku kada je došlo do problema u odnosima, pa i prekida”, kazala je Kolaković i dodala da je prvi prekid bio posle Drugog svetskog rata, koji je duže trajao jer je prebačen na nivo francusko-jugoslovenskih odnosa, a drugi tokom devedesetih godina za vreme sukoba na prostoru bivše SFRJ i NATO bombardovanja SR Jugoslavije.

Direktor Balkanološkog instituta Vojislav Pavlović govoreći o srpskim stipendistima u Francuskoj u 19. veku kazao je da ih je ta zemlja menjala i vršila veliki uticaj na njih.

On kaže da je fascinacija Francuskom u suštini fascinacija demokratijom.

Dodaje da se ta fascinacija Francuskom može i sada desiti u Srbiji, i to, kako kaže, prilikom pristunja EU.

Stanislav Sretenović sa Instituta za savremenu istoriju naveo je da je u srednjoistočnoj Evropi malo primera kao što Srbija može da kaže da skoro već 200 godina održava odnose sa Francuskom.

“Ključna crta koja nas povezuje su ljudske aktivnosti i bez obzira na bolje i lošije političke odnose, ti odnosi među građanima su se naročito isticali i za vreme ratova i u miru. Ti lični odnosi ostaju u dugotrajnom sećanju i zadržavaju se u sećanjima određenih porodica, gde se s kolena na koleno prenose”, kazao je Sretenović.

Sretenović ističe da su Francuska i Srbija skupo platile savezništvo u Velikom ratu, kao i prijateljstvo koje je upisano i u kamenu i to i u Srbiji i Francuskoj.

Savremeni odnosi Srbije i Francuske se odvijaju u Evropi, koja je u miru i u kojoj vlada demokratija, kazao je Sretenović dodajući da je francusko-srpsko prijateljstvo zalog za budućnost.

“Dva veka diplomatskih odnosa su duhovni kapital koji Srbi imaju kod Francuske i mogu da posluže da odnosi budu bolji i da Srbija ima veću francusku podršku na putu ka EU”, kazao je Sretenović.

U toku današnjeg dana, povodom završetka obeležavanja 180 godina diplomatskih odnosa Srbije i Francuske, francuski ambasador u Beogradu Žan – Luj Falkoni organizovao je prijem u Ambasadi, pre kojeg je emeritus Žan – Pol Bled održao predavanje na tu temu u Srpskoj akademiji nauka i umetnosti.

Izvor Tanjug
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More