I posle Tita – TITO! Ulice i gradovi u čak šest država sveta nazvani po MARŠALU! Znate li u kojim? (FOTO)

foto: Youtube Printscreen
86

I četiri decenije posle Tita – Tito! U svim državama od Vardara do Triglava, Evropi, svetu, pa i čak van Zemljine kugle živi sećanje na doživotnog predsednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, vođe jugoslovenskih komunista, maršala, tvorca Pokreta nesvrstanih, i još ponešto manje glamurozno…

Trideset godina od kada je SFRJ pogazila zakletvu “najvećem sinu naših naroda i narodnosti” i cepanjem države “skrenula s puta”, ime Josipa Broza još uvek živi na tablama sa nazivima ulica i drugih javnih površina. I ne samo tu. Najviše, razumljivo, u državama nastalim raspadom Jugoslavije.

Italijanski stručnjak za postkomunistička društva i istočnu Evropu Đorđo Komai pre tri godine načinio je mapu sa svim ulicama i trgovima na području eks-Jugoslavije koje se zovu po Titu i sabrao da ih ukupno ima 103. Po 24 je našao u Makedoniji i Hrvatskoj, 19 u Bosni i Hercegovini, 15 u Srbiji, 14 u Sloveniji i sedam u Crnoj Gori. Nije se Brozovo ime zadržalo samo na “ovim prostorima”, čuva se i u nekim zemljamama Evropske unije, a mnogo više u Africi i Aziji.

– Nesumnjiv uticaj koji je u međunarodnoj zajednici tokom decenija uživao dugogodišnji predsednik SRFJ Josip Broz Tito ostavio je svojevrsnog traga i u činjenici da i danas širom sveta, pa čak i izvan naše planete, postoje brojni imenski belezi koji i dalje čuvaju sećanje na tog, po mnogo čemu značajnog državnika. Naime, u čitavom nizu zemalja nalazi se više stotina ulica, trgova, parkova, skverova, šetališta koji nose ime doživotnog jugoslovenskog predsednika, a u toj memorijalizaciji ne nedostaju i brojni javni spomenici – kaže za “Blic” istoričar Dejan Ristić.

Posle Drugog svetskog rata i uspostavljanja komunističke vlasti osam gradova u Jugoslaviji ponelo je Titovo ime ispred svog osnovnog. Svaka od šest republika i obe pokrajine imale su Titov grad.

– Mi smo odlučili da Vas umolimo da naš grad u kome ste poveli borbu za oslobođenje naše zemlje sa Vašim pristankom dobije Vaše ime i da se nazove Titovo Užice. Mi se nadamo da ćete Vi na to dati svoj pristanak. Istovremeno, Gradski odbor i građani grada Užica mole Vas da se primite za počasnog građanina našeg grada jer mi smatramo da je grad Užice Vaše drugo mesto u kome ste se Vi rodili za naše narode i baš nas je to rukovodilo da Vam se obratimo ovom molbom – molio je maršala 9. jula 1946. na Zlatiboru Nedeljko Savić, sekretar Narodnog odbora grada Užica.

Trinaest dana kasnije Užice je postalo Titovo Užice i tako se zvalo do 1991. Iste godine sa Trga partizana uklonjena je broznana statua maršala, jedan od najdominantnijih spomenika Josipu Brozu. Od tada se nalazi u hladovini Narodog muzeja u Užicu. Izuzimajući radnu sobu iz kome je komandovao u vreme Užičke republike, a koja se čuva u okrivu stalne postavke užičkog muzeja, u ovom gradu se ništa više ne zove po Titu.

https://www.instagram.com/p/CAh5u1SASGC/

Na Zlatiboru i Tari postoje Titove vile. Zlatiborska je pod zaštitom države i vraćena je starim vlasnicima, dok se o ovoj tarskoj stara Ministarstvo odbrane i ona se, prema informacijama iz Bajine Bašte, ne koristi za smeštaj turista. Fabrika Metalski zavod Tito u Skoplju i dalje posluje pod tim imenom.

– U neposrednoj okolini Drvara nalazi se znamenita Titova pećina, a u Severnoj Makedoniji jedan planinski vrh nosi naziv Titov vrh. Urpkos dugogodišnjem rušilačkom naporu da se sa nekadašnjih jugoslovenskih prostora ukloni sve što je ovdašnji živalj podsećalo na to da se nekada živelo u zajedničkoj državi, brojni belezi imenovani Titovim imenom i danas predstavljaju deo naše svakodnevice. Tako, danas po području nekadašnje Jugoslavije postoji čak više od stotinu ulica, trgova i šetališta uz obale reka ili mora koji nose Titovo ime. Najveći broj njih nalazi se na području današnje Srbije – kaže sagovornik “Blica”.

Ne samo to, dodaje Ristić, već se prethodnih godina primećuje i reverzibilan proces koji podrazumeva uvođenje, obnovu ili ponovno postavljanje javnih spomenika u čast Josipa Broza Tita.

– Tako su nedavno u Skoplju i Podgorici postavljeni potpuno novi spomenici. Da ni Beograd ne zaostaje u tom trendu i da nekadašnja jugoslovenska prestonica čuva sećanje na „najvećeg sina naših naroda i narodnosti“, svedoči činjenica da se na području glavnog grada Srbije nalazi čak osam ulica koje nose Titovo ime – pojašnjava ovaj istoričar.

Čak šest ulica u Italiji i dalje nosi nazive po bivšem jugoslovenskom predsedniku i nalaze se u Kampanji, Nuoru, Palma di Montekjaru, Parmi, Kvatro Katelji i Ređo Emiliji. Zahvaljujući prijateljstvu s alžirskim narodom koje traje sve do našeg vremena, podseća Dejan Ristić, u gradu Bab Euzar i dalje postoji park koji nosi Titovo ime.

– Titove ulice postoje u glavnom gradu Etiopije, Adis Abebi, a u tuniškom Susu se tako zove čitava avenija, kao i u Akri, prestonici Gane. Jedna ulica u nigerijskoj Abudži i dve u Angoli nose Titovo ime. Dve su i na Kipru, u gradovima Limasol i Dali. U Moskvi se ceo jedan trg zove po Titu i nalazi se iznad stanice metroa Profsojuznaja. Ulice nazvane po Josipu Brozu danas postoje i u Kambodži (Pnom Pen), Francuskoj (Šalon en Šampanj), Maroku (Agadir), Zambiji (Lusaka), kao i u drugim državama. I kao da u ono vreme ni čitava planeta Zemlja nije bila dovoljna da se iskaže poštovanje i zahvalnost Josipu Brozu, došlo je do toga da i jedan asteroid ponese njegovo ime – zaključuje Dejan Ristić.

Rezidencija u Njujorku

Veliku pažnju privukla je i prodaja Titove rezidencije u Njujorku pre dve godine kada je prodata za 12,1 milon dolara. Ona ima više od 20.000 kvadrata, prozori su otporni na metke, gleda na Central park, ima 32 sobe, osam kupatila, kamine, liftove…

Petokraka

Titovo ime i delo su sa raspadom Jugoslavije došli na prvu istorijsku reviziju i mnogi gradovi su promenili nazive ulica ili trgova. Uklonjeni su spomenici, institucije, prefiksi u nazivima gradova, portreti u učionicama, nazivi preduzeća kao Brodogradilište “Tito”. Ali neki nazivi sa prefiksom “jugo” su ostali kao Jugoslovensko dramsko pozorište, Jugoslovenska kinoteka, pa onda Jugokoncert, da ne pominjemo Partizan ili Zvezdu.

Izvor Blic
Takođe će vam se svideti

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More